Het Turkse vliegtuig Nu.D-36 heeft negentig jaar na zijn oorspronkelijke bouw opnieuw het luchtruim bereikt. In Sivrihisar, in de provincie Eskişehir, is een vliegwaardige replica van het historische opleidingstoestel gebouwd door een technisch team van elf mensen onder leiding van kunstvlieger Ali İsmet Öztürk.
De Nu.D-36 werd in 1936 ontwikkeld onder leiding van ondernemer en luchtvaartpionier Nuri Demirağ, samen met Selahattin Reşit Alan en zijn technische team. De replica werd gebouwd binnen het programma voor luchtvaartprojecten van de Sivrihisar Luchtvaartclub.
Het team begon ongeveer acht maanden geleden met de bouw. Omdat slechts beperkte technische gegevens en tekeningen uit die periode beschikbaar waren, werd vooral gebruikgemaakt van historische foto’s. De makers benadrukken dat het toestel geen exacte kopie is. Öztürk schat de overeenkomst met het oorspronkelijke vliegtuig op ongeveer 80 procent.
Voor de replica werd bovendien niet de oorspronkelijke motor uit de jaren dertig gebruikt. Met het oog op de vliegveiligheid en de huidige omstandigheden werd gekozen voor een R670-motor uit de jaren veertig.
Boven verwachting
Öztürk voerde zelf de eerste testvlucht uit. Die verliep volgens hem boven verwachting. “Ik heb de Nu.D-36 gevlogen. Tijdens de eerste vlucht verraste de capaciteit van het vliegtuig me echt, omdat ik dit helemaal niet had verwacht. Het was een buitengewoon wendbaar vliegtuig dat veel rustiger vloog dan ik had gedacht.”
Na afronding van de vliegproeven moet de replica worden opgenomen in de collectie van het M.S.Ö. Lucht- en Ruimtemuseum. De officiële overdracht staat gepland voor 29 augustus in het Sivrihisar Luchtvaartcentrum in Yeşilköy.
Erfenis
Nuri Demirağ speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de Turkse luchtvaart. In 1936 nam hij het initiatief voor de oprichting van een vliegtuigfabriek. Op het terrein werd ook een vliegschool opgericht om Turkse piloten op te leiden. Tot 1943 werden daar 290 piloten opgeleid.
De plannen voor de vliegtuigen en zweefvliegtuigen die in de fabriek zouden worden gebouwd, werden getekend door Selahattin Reşit Alan. In 1936 werd het eerste eenmotorige vliegtuig geproduceerd onder de naam Nu.D-36. Twee jaar later volgde de Nu.D-38, een tweemotorig passagiersvliegtuig voor zes personen.
De naam Nu.D verwijst naar Nuri Demirağ. Het getal 36 verwijst naar het jaar waarin het toestel werd gebouwd. Het vliegtuig werd ook aangeduid als Alan 2, naar Selahattin Reşit Alan, die het ontwerp maakte.
Demirağ overleed op 13 november 1957 en werd begraven op de begraafplaats Zincirlikuyu in Istanbul. Hij was vader van acht kinderen.
AA