De nieuwe defensiealliantie van Turkije, Saudi-Arabië en Pakistan is defensief van aard en moet mogelijk uitgroeien tot een bredere regionale veiligheidsstructuur.
Dat zei de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan zaterdag.
De drie landen ondertekenden vrijdag in Mekka het Gezamenlijke Defensieovereenkomst van Mekka, waarbij een gewapende aanval op één van de drie landen wordt beschouwd als een aanval op alle drie.
Fidan vergeleek het akkoord technisch met artikel 5 van de NAVO. Hij benadrukte dat de alliantie niet tegen een specifiek land is gericht en zei expliciet dat Iran geen doelwit is.
Alliantie moet groeien
Volgens Fidan hebben meerdere landen interesse getoond om toe te treden. Turkije, Saudi-Arabië en Pakistan blijven de kern van het initiatief, terwijl andere landen later kunnen aansluiten.
Ook Egypte wordt volgens Fidan mogelijk een belangrijke kandidaat. Hij zei dat Cairo al een natuurlijke partner is voor de drie landen.
De samenwerking moet onder meer gezamenlijke militaire oefeningen, inlichtingenuitwisseling, logistiek, interoperabiliteit en defensie-industrie omvatten. Een permanent secretariaat wordt in Saudi-Arabië gevestigd.
Fidan koppelde het akkoord aan een bredere Turkse visie waarbij landen in het Midden-Oosten zelf meer verantwoordelijkheid nemen voor hun veiligheid, in plaats van afhankelijk te blijven van externe machten.
De Turkse minister sprak daarnaast over Gaza, Iran, de Straat van Hormuz, de Rode Zee, Cyprus en de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Turkije wil volgens hem tegelijk zijn invloed en samenwerking uitbreiden richting Europa, Afrika en Azië.
Fidan: “We moeten niet beperkt blijven tot drie landen. We moeten groeien.”
Turkije kijkt verder
Fidan benadrukte verder dat Turkije zijn buitenlandse beleid verder wil uitbreiden. Hij verwees naar de recente samenwerking met ASEAN en zei dat Ankara niet gevangen wil raken in crises in zijn directe omgeving.
“Wij blijven niet op één plek steken”, benadrukte hij. Turkije wil volgens hem tegelijkertijd actief zijn in het Midden-Oosten, Europa, Afrika, Latijns-Amerika en de Aziatisch-Pacifische regio.
Kritiek op Israël
Fidan sprak daarnaast uitgebreid over de oorlog in Gaza. Volgens hem moet de internationale druk op Israël worden voortgezet en is de grootste angst van Israël volgens hem internationale isolatie.
Hij beschuldigde Israël ervan de volgende fase van het Gaza-vredesplan te vertragen en zei dat de internationale publieke opinie steeds kritischer wordt.
Rode Zee en Straat van Hormuz
Fidan sprak ook over de veiligheid van de Rode Zee en de Straat van Hormuz. Volgens hem heeft Turkije directe economische belangen bij de veiligheid van de Rode Zee vanwege de handelsroutes richting de Middellandse Zee.
Saudi-Arabië heeft de chefs van generale staven van tientallen landen uitgenodigd om over de veiligheid van de Rode Zee te spreken. Riyad presenteert de kwestie volgens Fidan vooral als een vraagstuk van internationale handelsveiligheid.
Over de Straat van Hormuz zei Fidan dat het voor Turkije en de rest van de wereld van groot belang is dat de doorgang zo snel mogelijk wordt heropend. Ankara probeert volgens hem waar mogelijk bij te dragen aan gesprekken tussen betrokken partijen.
Rusland-Oekraïne
Over de oorlog tussen Rusland en Oekraïne waarschuwde Fidan dat het conflict steeds verder kan escaleren en zich kan uitbreiden naar civiele infrastructuur en nieuwe geografische gebieden.
Volgens hem zijn beide partijen nog onvoldoende bereid concessies te doen. Turkije blijft volgens Fidan bereid een bemiddelende rol te spelen.
Hij waarschuwde dat een voortzetting van de oorlog uiteindelijk kan leiden tot een gevaarlijkere fase waarin partijen steeds zwaardere middelen inzetten.
AA